Sayyid Hidoyatulloh Ofoqxoja hazratlarining Surxondaryodagi avlodlariga xalqaro miqyosda tasdiqlangan shajara va maxsus sertifikat topshirildi
“Turkiston Sayyidlari va Eshonlari” xalqaro tashkilotining mutaxassislariga Surxondaryo viloyati, Jarqo’rg’on tumanidan Xo’jabekov Sayyid Muhammad Yusufxon Sayyid Abdurashidxon o’g’li murojaat etib, o‘zlarini Sayyid Hidoyatulloh Ofoqxoja avlodlaridan ekanliklarini ta’kidlashgan edilar. Shuningdek, ular oilaviy hujjatlarini va ota-bobolaridan yozib olingan nasabnomani xalqaro tashkilotimiz mutaxassislariga tadqiq etish va xalqaro miqyosda qayta tasdiqlab berishni so‘rab murojaat etgan edilar. Bizning nasabshunos naqiblarimiz taqdim etilgan ma’lumotlarni “Turkiston Sayyidlari va Eshonlari” xalqaro tashkilotining arxividagi qo’lyozmalar bilan hamda hamkor Naqobat markazlarining qadimiy ansob kitoblaridagi ma’lumotlar bilan solishtirgan holda tadqiq etdilar. Natijada mazkur sulolaning nasabnomasidagi ma'lumotlar tahlil va tahrir etildi hamda yangi rulon (o’rama) shajara tayyorlandi.
Ma’lumot o’rnida: Hazrati Maxdumi A’zam Kosoniy Dahbediy (q.s.) xonadonining yirik namoyandalaridan biri Sayyid Hidoyatulloh Ofoqxoja 1625 yilda tug‘ilgan bo‘lib, Sharqiy Turkistonning ijtimoiy-siyosiy va madaniy-ma’rifiy hayotiga juda katta ta’sir ko‘rsatgan. Hidoyatulloh Ofoqxoja Maxdumi A’zam hazratlarining to‘ng‘ich o‘g‘li Xoja Kalon Muhammad Aminxojaning uchinchi farzandlari bo‘lmish Muhammad Yusufxojaning katta o‘g‘li bo‘lib, tasavvuf va davlat siyosati borasida katta nufuzga ega bo‘lgan va «Ofoqxoja» (ya’ni, ufq va qutb ma’nosida) kuniya laqabini olgandir. Mustaqillik davrida chop etilgan ba’zi asarlarda biror aniq manba ko‘rsatilmagani holda, Sayyid Ofoqxojani Xoja Is'hoq Valiyning (ya’ni, Maxdumi A’zamning kenja farzandining) o‘g‘li, degan xato fikrlar chop etilgan. Lekin barcha ahamiyatga molik qadimiy kitoblar, manbalar, hujjatlar va Dahbed xonaqohidagi qadimiy qabrtoshdagi nasabnoma yozuvlari fikrimizni to‘g‘ri ekanini tasdiqlaydi. Muhammad Sodiq Qashqariyning «Tazkirai azizon» kitobida, Mirzo Muhammad Haydar Dug‘latning «Tarixi Rashidiy» (asarining turkiy tilda tarjima qilingan ilovasi)da, Mir Xoliddin al-Yorkandiyning «Hidoyatnoma», Shoh Mahmud Charosning «Ta’rix» kabi asarlarida Sayyid Hidoyatulloh Ofoqxoja Hazrati Xojai Kalon Muhammad Aminxoja Dahbediyning Muhammad Yusufxoja degan o‘g‘lidan tug‘ilganligi bayon qilingan. XVII asrning ikkinchi yarmida Yorkent taxtida chig‘atoylar sulolasiga mansub Ismoilxon hukmronligi davrida (1670–1682) Sayyid Hidoyatulloh Ofoqxojaning taxt uchun kurashi boshlanadi va xonlik taxtiga chiqadi. Mana shuning bilan 300 yil davom etgan chig‘atoy avlodlari hukmronligiga chek qo‘yilib, Sharqiy Turkistonda xojalar (Payg‘ambar alayhissalom avlodlari) sulolasiga asos solinadi. Sayyidlar sulolasi Sharqiy Turkistonda 78 yil hukm surgan. Sayyid Hidoyatulloh Ofoqxojadan so‘ng Xonxoja, Mahdixoja, Burhoniddinxoja, Xojai Jahon Xoja kabi farzand, nabira va qarindoshlari hukm surishgan. 1760 yilga kelib esa Xitoyning Chin sulolasi Sharqiy Turkistonni bosib olgach, xojalar sulolasi hukmronligi tugatilgan. Sayyid Hidoyatulloh Ofoqxoja siyosiy faoliyatidan tashqari tasavvuf bobida zamonasida yirik mashoyix ham edi. Shu bilan birga u nazmda ham qalam tebratib, ayni vaqtda boshqa iqtidorli shoirlarga piru ustozlik qilgan. Sayyid Hidoyatulloh Ofoqxoja 1105 hijriy (milodiy 1694) yilda Yorkent (Qashqar)da vafot etgan va o’sha yerda dafn etilgan.
Bugun Toshkent shahridagi “Turkiston Sayyidlari va Eshonlari” xalqaro tashkilotining ofisida rais dr. Sayyid Sardorxon Jahongir Jiyloniy Hasaniy hazratlari, nasabshunos naqib Sayyid Ilhomxon Bahodir Razzaviy Husayniy hamda mazkur sulola vakili Xo’jabekov Sayyid Muhammad Yusuf eshonbobo ishtirokida uchrashuv bo’lib o’tdi. Uchrashuvda «Turkiston Sayyidlari va Eshonlari” xalqaro tashkiloti raisi ustoz dr. Sayyid Sardorxon Jahongir shajarashunoslik va manbashunoslik faoliyati haqida hamda naqobat tashkiloti to‘g‘risida ma’lumot berib o‘tdilar. Suhbat yakunida Sayyid Ofoqxoja avlodlaridan bo‘lgan - Xo’jabekov Sayyid Muhammad Yusuf eshonboboga xalqaro miqyosda tasdiqlangan yangi rulon (o’rama) shajara va maxsus sertifikat taqdim etildi. Taqdimotdan so‘ng mazkur sulolaning ulug‘ bobokalonlari ruhi poklariga va hozirgi avlodlari haqqiga duolar qilindi.
"Turkiston Sayyidlar va Eshonlari" xalqaro tashkiloti, Matbuot xizmati
